Buiktyfus

Wat is buiktyfus?
Buiktyfus is een besmettelijke darmziekte, veroorzaakt door een bacterie (Salmonella typhi). De ziekte komt in Nederland zelden voor en dan bijna alleen bij mensen die in het buitenland geweest zijn. De ziekte kan ernstig verlopen.

Wat zijn de ziekteverschijnselen van buiktyfus?
De ziekte begint geleidelijk, met koorts (die langzaam hoger wordt) en hoofdpijn, buikpijn en minder eetlust. Meestal is er in het begin verstopping, daarna soms diarree. Later kunnen sufheid en rode vlekken op de huid van de buik ontstaan. Na besmetting duurt het gemiddeld 8 tot 14 dagen voordat er ziekteverschijnselen optreden. Mensen kunnen er erg ziek van zijn of zelfs overlijden.
Na het doormaken van buiktyfus ontstaat tijdelijk enige bescherming tegen de ziekte. Mensen kunnen de ziekte meerdere keren doormaken.

Hoe kun je buiktyfus krijgen en hoe kun je anderen besmetten?
De ziekte komt bijna alleen voor in het buitenland, in gebieden met minder goede hygiënische omstandigheden. De bacterie zit in ontlasting, urine en bloed van mensen die besmet zijn. In Nederland kan besmetting wel optreden via contact met een besmette toiletbril, spoelknop en andere voorwerpen. Door contact met deze voorwerpen kan de bacterie aan de handen komen en daarna in de mond terechtkomen.
In het buitenland kan besmetting ook plaatsvinden door eten van besmette rauwe groenten en fruit, melkproducten, rauwe schelpdieren en ijs en door drinken van besmet water.
Zolang de bacterie in de ontlasting voorkomt, kunnen mensen anderen besmetten, ook al zijn er geen ziekteverschijnselen. Besmettelijkheid kan 2 tot 4 weken blijven bestaan vanaf de eerste ziektedag. Een enkeling houdt de bacterie langdurig bij zich. Deze dragers van de bacterie zijn besmettelijk voor anderen, ook al zijn er langere tijd geen ziekteverschijnselen.

Wie kan buiktyfus krijgen en wie loopt extra risico?
Mensen die reizen van en naar gebieden met minder goede hygiënische omstandigheden lopen risico op besmetting. Mensen bij wie het immuunsysteem niet goed werkt, zoals bij hiv, mensen die maagzuurremmers gebruiken en mensen met chronische darmaandoeningen zijn gevoeliger voor het krijgen van buiktyfus.

Hoe kan buiktyfus worden voorkomen?
Door vaccinatie wordt het risico om buiktyfus te krijgen kleiner.

Goede hygiëne helpt om verspreiding van de ziekte te voorkomen. De volgende maatregelen zijn dan belangrijk:

  • Was de handen na gebruik van het toilet of na het helpen bij toiletbezoek van kinderen, na het verschonen van een kind, voor het bereiden van voedsel en voor het eten.
  • Maak minimaal eenmaal per dag, maar afhankelijk van de situatie vaker, het toilet schoon. Gebruik van gewone schoonmaakmiddelen is voldoende.
  • Werk van schoon (deurklink, kraan, trekker of drukknop) naar minder schoon (toiletbril, toiletpot). Gebruik schoonmaakdoekjes die voor het toilet zijn gebruikt niet voor andere schoonmaakwerkzaamheden. U kunt nog beter wegwerpdoekjes gebruiken.
  • Verschoon dagelijks de handdoek in het toilet.
  • Houd de nagels kort.
  • Vermijd gemeenschappelijk gebruik van washandjes, handdoeken en tandenborstel.

Is buiktyfus te behandelen?
De patiënt wordt behandeld met antibiotica. Na behandeling genezen de meeste mensen van de ziekte. Om vast te stellen of de bacterie verdwenen is zal ontlasting worden onderzocht. Mensen die de bacterie lange tijd bij zich houden (‘dragers’) kunnen extra antibiotica krijgen waardoor de bacterie kan verdwijnen.

[bron: RIVM]